Tefekkürün Kapısı Zikirdir...
İnsanın baktığı vakitte ibret alması lazımdır.Nesefi tefsirinde bu ayetin izahında bir hikaye nakledilir.Beni İsrail'de bir kimse 30 sene devamlı Allah'a ibadet ettiği zaman kabul olduğuna işaret olmak üzere, onu bir bulut gölgelerdi.İçlerinden bir genç de bu vazifeyi ifa etti.Ancak bu gencin başında bulut hasıl olmadı.Bu durumu gören annesi:''Oğlum! Belki bu müddet zarfında günah işledin''. dedi.Genç çocuk ise ''hatırlamıyorum'' diye cevap verdi.
O zaman annesi:''Oğlum belkide sen bir kere olsun göklere baktında ibret almadan gözlerini geri çevirdin.'' dedi.Genç buna cevaben:''Belki olabilir'' deyince annesi:''İşte bulut hasıl olmadıysa bundan sebep olmamıştır'' dedi.
Kulluğun ne derece ince olduğunu anlamak gerekir.Bazılarına göre zannediliyor ki rahat rahat kanepelerde oturmakla, lüks yataklarda yatmakla, lezzetli yemekler yemekle, çeşitli meşrubatlar içmekle iş bitiyor...Halbuki kulluk islama göre çalışmakla olur.
Kadının biri bir gün oğlunu Şah-ı Nakşibendi (kuddise sirrahu) Hazretlerinin yanına götürdü.Kendisinden onu yetiştirmesini rica etti.Nakşibendi Hazretleride kabul etti.Bir zaman geçtikten sonra kadın oğlunu ziyarete gitti.
Gördü ki oğlu bir hasır üstünde zikir halinde, Nakşibendi Hazretleri ise başkabir oda da, önünde pişirilip konulmuş bir tavuktan yiyordu.Ana kalbi değil mi? Kadın bir anda bir tuhaf oldu ve dedi ki:''Efendi Hazretleri benim çocuk hasırlar üzerinde, sen böyle rahat rahat yemek yiyorsun.'' O zaman bir keramet vuu buldu.Tavuk canlandı ve dile geldi ''Senin çocukta böyle şeyler zuhur edecek hale gelsin, o da tavuk yesin ve has yerlerde otursun''.
Kemale erdikten sonra has yerlerde oturmak insana zarar vermez.Ondan evvel çalışması lazımdır.Yoksa ahirette çalışması lazımdır.Yoksa ahirette zararlı çıkar.Bir hadis te:
''Dünya ahiretin ziraat tarlasıdır'' buyuruluyor.Dünyada o tarlayı ekmeyen yerın ahirette nasıl harman biçecek.Sen kulluk vazifelerini icra etmen gereken yerde yatarsan, yuvarlanırsan, oynarsan, ekilecek ekinleri ekmezsen, yapılacak ziraatları yapmazsan ne ümitle ahirette harman biçmek ümidini taşıyorsun.
Dünyada herkes ekerken, bir adam kaldırım mühendisi gibi sokaklarda gezerse, herkes hasat biçerken, o da hasret ve nedamet biçer.Allah'u Teala bu ayetleri niçin duyuruyor bizlere? Sonra duymadık demeyelim diye.Ama tefekkür etmek kolay şey değildir.Ancak akıl sahibi olanlar tefekkür edebilir.Bu akıl sahipleri de kimlerdir?Bunun cevabını şu ayeti kerime veriyor:
''O akıl sahipleri öyle kimselerdir ki ayakta iken, oturur ve yanları üzere kemali edeple yatarken Allah'ı zikrederler.(Bunlar bu zikrullaha devam ettikçe kalpleri, ruhları uyanır ve dirilir.Ne zaman ki tam uyanırlar) göklerin ve yerlerin yaratılışını tefekkür ederler''(Ali İmran 191)
Düşünmek nereden geldi biliyormusunuz?Zikrullahtan.Tefekkürün kapısı zikrullahtır.Eğer öyle olmasaydı:
''Allah'ı zikretmek en büyüktür''(Ankebut 45 den) buyurulurmuydu.
Zikrullah ufak şey olsaydı bize şu yaetteki gibi bildirilirmiydi?
''Beni zikredin ki bende sizi zikredeyim''(Bakara 152 den)
Mevla Teala'ya bizi zikrettiren mesele ufak olur mu?Mevla bizi zikrediyor.Peki bu en büyük devlet değilmidir?Şu halde tefekkür etmek muhakkak lazımdır.Çünkü bu ayetleri okuyupta tefekkür etmeyenlere yazıklar olsun buyuruluyor.Bu tehlikeden kurtulmak tefekkür etmeye bağlıdır.
Tefekkür edebilmek için de ayakta, oturarak, yan üzeri kemali edeple yatarken yani her halde Allah Teala'yı zikretmek gerekir.İşte akıllı insanlar bunlardır.Ne hakkında tefekkür ederler?Göklerin ve yerin yaratılışı hakkında tefekkür ederler.
Zikrettikçe bunların kalbi dirilir.Düşünmeye başlarlar ki, bu kainat bir dürbün gibi olup, kullara Mevla ile aralarında perde olmaktan kalkar.Sanki Mevla ile yüzüyüze gelirler.Bu yüzyüze tabiri ibare darlığındandır.Mevla mekandan münezzehtir. Onun şeklini düşünmeyelim.
Zikir yapa yapa kul bu dereceye gelince Rabbine münacaata başlar:
''Ey Rabbimiz sen şu yerleri ve gökleri ve içindeki eşyayı boşuna yaratmadın.Artık sen bizi cehennem ateşinin azabından muhafaza et''(Ali İmran 191 den)
Gördünüz mü?İnsan Mevla ile sohbete başlıyor.Mevla Teala ile sohbet etmek kolaymıdır?Allah-u Teala ile sohbet edebilmenin, o dereceye yükselebilmenin kapısı zikrullaha dayanır, boş konuşmakla hiçbirşeye ulaşılmaz.
Mahmud Efendi Hazretlerinin Hayatı, Ulemanın Hakkındaki Beyanları Sohbetleri ve Kelam-ı Kibarı ..İçerik İçin 
