Ebusuud Efendi ve Yunus Emre K.s

BiSmillahi Teala.

en son bir kardeşim sormuş idi geçen bir forumda gördüm.tarikat münkirleri sırf tarikat-ı aliye ye saldırı mesafasinde bu meseleyi dile getirmekdeler.

* kendi ailesinde de tasavvuf yoluna suluk etmiş büyükler var iken ebu suud efendi hakikatde tasavvufa tarikata karşı mı idi ?

* acaba ebu suud efendi ile alakalı olarak Ibnü'l-Cevzînin Sifatü's-Saffe ile ebu nuaym hazretlerinin hilyetul evliyasında hangi bilgiler vardır.? adı geçen eserlerde bazı Hak dostlarının hayatları izah edilirken ebu suud efendi ile olan ilişkilerinde neler denmekdedir [o dönemdeki bazı Hak dostları]

* onun kendi döneminde yaşayan mutasavvıflar ile ilişkisi ne idi misal imam birgivi beşiktaşda mefdun bulunan meşhur Yahya efendi gibiler ile alakası nasıl idi ?

* acaba İbni Arabi hakkında ki beyanları neler idi?

***

tarikata saldırdıkları ve de yunus emre hazretlerine ebu suud efendi hazretleri de kullanarak küfür etdikleri meşhur fetva hakkında dikkat edilmesi gereken şudur:

ebu suud efendiye sorulan sualin şeklidir.

müştehi oğlanlar diyor. yani çok istekli arzulu tüyü bitmemiş çocuk hükmündeki kişiler ile karma karışık muhtelit) bir halde tevhidi söylerken ...diye..ve büyük olasılıkla ebusuud efendinin yunus emre hakkındaki bilgileri kendisine ulaşanlar kadardır ve de sualin yunus emrenin şiiri hakkında olduğunu da bilmiyordur. zira zahirde küfür kokan ibareler sahibi olan ibni arabi [ şimdi yanlış anlaşılmasın bu nokda zira allame ibni abdisselam hazretleri dahi ibni arabi hakkında zahirde kafir hakikade kutubdur demişdir ve aynı şekilde imamı rabbani dahi mektubatında zahirde küfür gibi gelen bazı cümleleri izah eylemişdir.] hakkında ki mudafaa tavrı da dikkate değerdir.yani ebusuud efendi yunus emreyi bizatihi tanımıyordur belkide..!!

ilerde izah edeceğiz amma kısaca değinmek gerekir ise ebu suud efendi sual hakkında zahiren olması gerekdiği gibi fetva vermişdir [tıpkı kafir libası giyenler hakkında ] İmam-ı Âzam'ın bir kişinin müslüman olup olmadığını üzerinde ki elbiselerden dahi anlarız fetvası gibi..!!

İLGİLİ FETVA

353. Mes’ele Bir zaviyenin mescidinde eşhâs-i muhtelife ile müştehî oğlanlar muhtelit olup, envâ'-i teganniyât ile tevhîd ederler ken tevhidi tağyir edip gâh "dil-i men" gah "can-i men" deyip gâh beyt "sen bir ulu sultansın canlar içinde cansın, çün iyan gör düm seni pinhan kapısı değil" deyip, gâh beyt "cennet cennet de dikleri bir ev ile birkaç huri, isteyene ver sen anı bana seni gerek seni" deyu göğüslerin döğüp evzâ'-i garibe ettiklerinde, ehâlî-i mahalleden ba'zı kimseler zâviye-i mezbûreye şeyh olan Zeyde "bu makûle evzâ' niçin ettirip razı olursun" dediklerinde Zeyd "ne lâzım gelir?" demekle cevap verse şer'an Zeyd-i mezbûra ne lâzım olur?


Elcevap: Evzâ' ve akvâl-i mezbûre kemal mertebe fuhş ol duğundan gayri, cennet hakkında dedikleri kelime-i şenî'a küfr-i sarihtir, katilleri mubahtır, şeyhleri olan bîdin hikâyet olunan akvâl ü ef'âle "mübaşeret dahi ederse ne lâzım gelir" demekle kâfir olduğundan gayri, ol kabâyihi ibâdet kabilinden addedip âyet-i kerîmeyi ana delil getirmekle tekrar kâfir olur, bu i'tikattan rücû' etmezse katilleri vacip olur. [1]

***

Kudsi Hocamızdan

zeyde vecd u halet gelmiş ise.. cezbe ve gözyaşı var ise.. sinesi yanıyor ise.. o sözleri telaffuzundan küfür lazım gelmez.. hatta vecd olmadığı halde dahi (o azizler silsilesinin salikleri ve sevenleri içün) erenleri taklid ve tevacüd hükmüyle yine küfür lazım gelmez..

ama zeyd/kişi o gibi kelimatı 'dümbüllü' misali soytarılık edip elalemi kendine güldürmek içün söylüyorsa ve hareketleri ile de halet sahibleriyle istihza etmekte ise; işte o zaman küfür lazım gelir..

Cenab-ı Şeyh Evhaduddin-i Kirmani hazretleri (ks.) bir 'Şahid-baz' idi.. yani meclisinde sema' ve deveran eyler iken tüysüz yakışıklı ve güzel oğlanlara bakar vecde gelirdi.. yahu Hz.Evhadi uçmuş yanmış yakılmış mübarek.. onun gözleri çeşme olmuş; ez-Zahir ism-i şerif'inin tecellisine müstağrak..

bu seyirler temaşalar var ya?! aha bunlar kanden kande vaki' olur -yani- nerden nere ve kimden kime seyr olur? biz bilmeyiz onu..! meratib gözetip Hakk'ı bilelim; iklim-i Cemal'e seyran idelim.. 8-)

Şeyhülislam Ebus'Suud efendi Rh.a batıni hali hesaba katarak hüküm vermiyor bilakis fetvasını zahir-i hale bina ediyor (ve öyle anlaşılıyor ki) o manzarayı istihza istihfaf ve inkardan biri ile yorumluyor..

Şeyhülislam hazretlerine 'zulüm' lazım gelmez zira o gibi mevadd yorum ve kanaat ve inisiyatif mahallidir.. Hallac-ı Mansur hz.ni muhakeme eden Kadı efendi yahut fakih kişi Aziz Mahmudu Hüdai hazretleri olsa idi idamına hükmeder miydi..?

Aşık Yunus efendimiz (ks.) aziz ve mutahhardır; vasıl-ı el-Mü'min olup dinin ve imanın gavrına ermiş bir mübarektir.. onun mevadd-ı mü'menün bih'de müstehzi olması düşünülebilir mi? onun iman mertebesi öyle yücedir ki -biz bilmeyiz onu- gamiz nükteleri amik deyişleri vardır; o nefhalar ulema-i Billah'ı hayretlere düşürmüş; nice ebyatına şerh üstüne şerhler yazılmıştır.. Kanuni Sultan'ın dediği gibi ' nice şeyhülislamım diyen o fen sahibi aşıkların önünde -ancak- ebcedhan olur...' (yani elif cüzü harf talebesi..)

ha evet! bir kişi cennet-i a'layı istihza ve istihfaf ettiği içün değil de " eşeddü hubben lillah " hükmüyle yani -sırf- Hakk Teala'ya müştak ve Cenab-ı zül-Celal'i talebkar olmak haysiyetiyle o beyt-i şerifi terennüm etse küfür lazım gelir.. ama neyin küfrü..? şirkin küfrü /setredilmesi; gayrullah'ın küfrü / örtülmesi..

Allahu A'lem..
ves'Selam..

• < Önceki    
• Sonraki >