Taliban'ın Svat savaşı konusunda Pakistan Uleması İkiye Bölündü Pakistan'ın en büyük iki ilmî cemaati Diyobendî ve Birelvî ekolleri Pakistan ordusunun, ülkenin kuzey batısında yer alan Svat vadisindeki Taliban savaşçılarına karşı başlattığı, yüzlerce insanın ölümüne ve bir milyondan fazla insanın göç etmesine sebep olan operasyonlar konusunda görüş ayrılığına düştü.
Svat vadisinde akan insan kanından hem hükümetin hem de Taliban'ın sorumlu olduğunu düşünen Diyobendîler, sorunun savaşla değil masada çözülmesi gerektiğini savunuyor. Birelvîler ise Taliban'ın vatan düşmanı olduğunu iler sürerek, hükümetin Taliban'a karşı askerî güç kullanmasını destekliyor.
Diyobendî ekolüne bağlı olan Cemiyyet-i Ulemâ-i İslam (İslam Âlimleri Birliği) genel sekreteri Hafız Hüseyin Ahmed, konuyla ilgili açıklamasında, askerî operasyonların hiçbir sorunu çözemeyeceğini söyledi. Diyobend ekolü âlimleri akan kandan hükümet ve Taliban'ın birlikte sorumlu olduğunu düşünüyor. Sorunun askerî operasyonlar yerine masaya oturulup diyalogla çözüleceğini söyleyen Hafız Hüseyin Ahmed, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Başbakan, askerî operasyonun tek başına sorunu çözemeyeceğini; beraberinde başka siyâsî düzenlemeler yapılması gerektiğini söylüyor. Aslında biz de aynı şeyi söylüyoruz." Hafız Hüseyin Ahmed, bu sözleriyle, Pakistan başbakanı Yusuf Rıza Ceylânî'nin askerî operasyonlarla ilgili yaptığı parlamento açıklamasına işaret ediyor.
Svat'ta savaşın patlak vermesinde Amerika'nın rolüne ve savaşın Pakistan devlet başkanı Asıf Zerdârî'nin en son Washington ziyaretinden hemen sonra başladığına işaret eden Hafız Hüseyin Ahmed, "Her şey önceden planlanmıştı. Amerika'nın Pakistan'a vaat ettiği yardımlar hep kan karşılığında gerçekleşmektedir. Svat'ta akan kanın sebebi de budur" dedi.
İslamabad'a 130 km. mesafedeki Svat vadisinde Pakistan ordusu ve Taliban güçleri arasında, gerçekleşen şiddetli çatışmalarda, hükümetin verdiği kesin olmayan rakamlara göre şu ana kadar binden fazla Tâliban üyesi ve elli Pakistan askeri hayatını kaybetti.
Turistik bir bölge olan Svat vadisindeki çatışmalar sebebiyle 1.17 milyon kişi evlerini terk etti. Birleşmiş Milletler, bölgeden göç edenlerle ilgili uluslar arası yardım çağrısı yaptı.
Diyobendî hareketi, 19. asırın ikinci yarısında bir grup Hintli âlim tarafından İngiliz işgaline karşı direnmek ve Hindistan'daki İslâmî kimliği korumak amacıyla kuruldu. İngiliz işgalini destekleyen sapık mezhep ve fırkalara karşı mücadele etti. İslâmî ilimleri yaymak için Alt-Kıta'nın dört bir yanında medreseler açtı. Diyobendî hareketi İslam kütüphanesine önemli eserler kattı ve önemli âlimler yetiştirdi. Hareket fıkıhta Hanefî, akidede Matürîdî ve Eşarî ve meşrep olarak sûfî çizgide faaliyet göstermektedir.
"Hükümet haklıdır"
Diğer taraftan Birelvî cemaatine mensup âlimler, askerî operasyonların doğru olduğunu savunuyor. Birelvî ekole bağlı Cemiyyet-i Ulema-i Pakistan (Pakistan Âlimleri Birliği) başkanı Sâhib Zâde Fadl Kerîm konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "askerin Svat vadisinde yaptığı operasyonu destekliyoruz. Çünkü bu, Pakistan için bir savunma ve varlık savaşıdır. Taliban savaşçıları devlet düşmanıdır. Devlete düşen ise düşmanlarına karşı var gücüyle savaşmaktır" dedi.
Devletle savaşma amacını Pakistan'da İslâm Şeriatını tatbik etmek olarak açıklayan Taliban'ın bu sözlerine karşı çıkan Sâhib Zâde, "Masumları öldürmekle sonuçlanan hiçbir durum şeriata mal edilemez" dedi.
Birelvî cemaatine bağlı birçok oluşum, Taliban hareketine karşı "Pakistan'ın kurtuluşu için dayanışma" kampanyaları düzenliyor.
Birelvî cemaati İngiliz işgali döneminde Hindistan'da kuruldu. Cemaatin yer yer Batınîliği andıran sûfî bir anlayışı vardır.
Svat vadisinde sayıları 4-5 bin arasında olan Taliban savaşçılarına karşı 15 bin Pakistan askeri savaşıyor.
Kaynak: Pakistan basını
Ömer Faruk Tokat/Dâru'l-Hikme