Meryemoğlu İsa'dan Başka Mehdî Yoktur Hadisinin İzahı
İmâm Ebû Abdillah el-Kurtubî (Rahimehullah) (vefat:67l): "et-Tezkira fî ahvâli'l-mevtâ ve umûri'l-âhira" isimli eserinde, Enes ibni Malik (Radıyallahu anhumadan rivayet edilen:
"...Meryemoğlu İsa'dan başka Mehdî yoktur!" (ibni Mâce, men-24, No:4039,2/1340-41) hadis-i şerifi hakkında şu açıklamayı yapmıştır:
"Mehdî (Aleyhi'r-Rıdvân)ın çıkacağına dair hadis-i şerifler çok sahih ve sabit olduğuna göre, hüküm onlara göre verileceğinden, bu hadis-i şerifle çelişmemesi için, ulema birkaç türlü tevil yapmışlardır:
a) "Kâmil manada masum olan Mehdî, ancak İsa (Aieyhisselâm)dır." manası verildiğinde, hadisler birleşmiş ve görünen çelişki, ortadan kalkmış olur. (a-Tezkira:7/223, Suyûtî, el-Hâvî:2/166) .
Muhyiddîn ibni Arabî (Kuddise Sırruhu) "el-Fütûhâtü'1-Mekkiyye" isimli eserinde, Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Seiiem)den, Mehdî (AleyhirRıdvân)ın sıfatı hakkında varid olan:
"İzimi takip eder, hata etmez!" hadis-i şerifinin izahında şöyle buyurmuştur:
"Bundan anlaşıldığına göre; Mehdî (Aleyhi'r-Rıdvân), sâri' (yeni bir hüküm ortaya koyucu) olmayıp, müttebi' (Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)in hükmüne uyucu)dur ve hükümlerinde hatadan masumdur. Zira Resulullah (Sallahlahu Aleyhi ve Sellem), nefsinin arzusundan konuşmayıp, ancak vahye dayalı hüküm verdiğinden, onun hükmüne hata nispet edilemez.
Dolayısıyla, Hazret-i Mehdî'nin masumiyetinin manası; verdiği hükümlerde isabetidir.
Diğer hallerinde mahfuzdur, masum değildir.
Çünkü 'ismet' sıfatı ancak peygamberlere mahsustur, o ise peygamber değil ancak bir velidir.
Evliya İse masum değil, mahfuzdurlar."
(el-Fütûhât:6/62-63, Berzencî, el-İşâ'a, Sh:233)
b) Sindî (Rahimehuliah)ın beyanı veçhile; bu cümledeki "Mehdî" kelimesi, özel isim anlamında bir lakap olmayıp, "Her bakımdan hidayet üzere" manasında sıfat olarak zikredilmiştir ki buna göre mana:
"Resulullah (Sallahlahu Aleyhi ve Sellem)den sonra her bakımdan hidayet üzere bulunan zat, ancak Meryem-oğlu İsa (Aleyhisselâm)dır" demek olduğundan, Hazret-i Mehdî hakkında gelenhadislere muhalif olmaz.
(Hâşiyet-ü İbni Mâce:4/378-379)
c) İbni Kesîr (Rahimehullahın beyanına göre; bu hadis, zahiren, İsa (Aleyhis-selSm)dan başka bir Mehdî'nin ispatı hakkında vârid olan birçok hadis-i şerife muhalif gibi görünse de, iyi düşünüldüğünde, aralarında bir çelişki olmadığı görülür.
Çünkü bundan maksat;
"Hakiki manada Mehdî, ancak Meryemoğlu Isa demektir" ki bu, ondan başka Mehdî olmayacağı anlamına gelmez.
(Sindî,Hâşiyet-ü İbni Mâce:4/379, Suyûtî, el-Hâvî:2/166)
d) Bu makamda açıklanan:
"İsa (Aleyhisselâm)m meşveresi olmadan Mehdinin sözü olmaz" şeklindeki manaya göre; Hazret-i Mehdî (Aleyhi'r-Rıdvân)m, İsa (Aleyhisselâm)m veziri olduğu hususu vurgulanmak istenmiştir,
(el-işâ'a, Sh:236)
kaynak : Ruhul Furkan
"...Meryemoğlu İsa'dan başka Mehdî yoktur!" (ibni Mâce, men-24, No:4039,2/1340-41) hadis-i şerifi hakkında şu açıklamayı yapmıştır:
"Mehdî (Aleyhi'r-Rıdvân)ın çıkacağına dair hadis-i şerifler çok sahih ve sabit olduğuna göre, hüküm onlara göre verileceğinden, bu hadis-i şerifle çelişmemesi için, ulema birkaç türlü tevil yapmışlardır:
a) "Kâmil manada masum olan Mehdî, ancak İsa (Aieyhisselâm)dır." manası verildiğinde, hadisler birleşmiş ve görünen çelişki, ortadan kalkmış olur. (a-Tezkira:7/223, Suyûtî, el-Hâvî:2/166) .
Muhyiddîn ibni Arabî (Kuddise Sırruhu) "el-Fütûhâtü'1-Mekkiyye" isimli eserinde, Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Seiiem)den, Mehdî (AleyhirRıdvân)ın sıfatı hakkında varid olan:
"İzimi takip eder, hata etmez!" hadis-i şerifinin izahında şöyle buyurmuştur:
"Bundan anlaşıldığına göre; Mehdî (Aleyhi'r-Rıdvân), sâri' (yeni bir hüküm ortaya koyucu) olmayıp, müttebi' (Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)in hükmüne uyucu)dur ve hükümlerinde hatadan masumdur. Zira Resulullah (Sallahlahu Aleyhi ve Sellem), nefsinin arzusundan konuşmayıp, ancak vahye dayalı hüküm verdiğinden, onun hükmüne hata nispet edilemez.
Dolayısıyla, Hazret-i Mehdî'nin masumiyetinin manası; verdiği hükümlerde isabetidir.
Diğer hallerinde mahfuzdur, masum değildir.
Çünkü 'ismet' sıfatı ancak peygamberlere mahsustur, o ise peygamber değil ancak bir velidir.
Evliya İse masum değil, mahfuzdurlar."
(el-Fütûhât:6/62-63, Berzencî, el-İşâ'a, Sh:233)
b) Sindî (Rahimehuliah)ın beyanı veçhile; bu cümledeki "Mehdî" kelimesi, özel isim anlamında bir lakap olmayıp, "Her bakımdan hidayet üzere" manasında sıfat olarak zikredilmiştir ki buna göre mana:
"Resulullah (Sallahlahu Aleyhi ve Sellem)den sonra her bakımdan hidayet üzere bulunan zat, ancak Meryem-oğlu İsa (Aleyhisselâm)dır" demek olduğundan, Hazret-i Mehdî hakkında gelenhadislere muhalif olmaz.
(Hâşiyet-ü İbni Mâce:4/378-379)
c) İbni Kesîr (Rahimehullahın beyanına göre; bu hadis, zahiren, İsa (Aleyhis-selSm)dan başka bir Mehdî'nin ispatı hakkında vârid olan birçok hadis-i şerife muhalif gibi görünse de, iyi düşünüldüğünde, aralarında bir çelişki olmadığı görülür.
Çünkü bundan maksat;
"Hakiki manada Mehdî, ancak Meryemoğlu Isa demektir" ki bu, ondan başka Mehdî olmayacağı anlamına gelmez.
(Sindî,Hâşiyet-ü İbni Mâce:4/379, Suyûtî, el-Hâvî:2/166)
d) Bu makamda açıklanan:
"İsa (Aleyhisselâm)m meşveresi olmadan Mehdinin sözü olmaz" şeklindeki manaya göre; Hazret-i Mehdî (Aleyhi'r-Rıdvân)m, İsa (Aleyhisselâm)m veziri olduğu hususu vurgulanmak istenmiştir,
(el-işâ'a, Sh:236)
kaynak : Ruhul Furkan
Mahmud Efendi Hazretlerinin Hayatı, Ulemanın Hakkındaki Beyanları Sohbetleri ve Kelam-ı Kibarı ..İçerik İçin 
