Dirilerin Amelleri Ölülere Arzedîlir
Dirilerin Amelleri Ölülere Arzedîlir
îmam Ahmed, Hakim-i Tirraizi «Nevadirül-Usûl»de, ve ibn-i Mende Enes (Radiyallahû anh) ' dan rivayet ettiklerine göre Resûlul-lah (Saîlallâhû Aleyhi ve Sellem) söyle buyurdu:
Amelleriniz, ölü, akraba ve yakinlariniza arz edilir. Ameliniz hayirli ise, müjdelenirler. Degilse, «Yâ Rabbi, bize hidâyet verdigin gibi, hidayet vermeden onlari öldürme» derler.
Tayalis, «Müsned»inde Câbir bin Abdullah'dan rivayet ettigine göre, Resûlullah (Saîlallâhû Aleyhi ve. Sellem) söyle buyurmustur:
Amelleriniz, kabirdeki, akraba ve yakinlariniza arz edilir. Ameliniz hayirli ise onunla müjdelenirler. Degilse, «Yâ Rabbi ibadet ve tâatin için onlara suur ver» derler.
îbn-i Mübarek, ibn-i Ebi Dünya, Ebû Eyyûb (Radiyallahû anh)'dan rivayet ettiklerine göre söyle demistir:
Amelleriniz ölülerinize arzedilir. Güzelse, sevinir ve müjdelenirler, kötü ise «Yâ Rabbi geri çevir» derler.
Ibn-i Ebi Seybe «Musannef»de Hâkim-i Tirmizi ve ibn-i Ebi Dünya Ibrahim bin Meysere'den rivayet ettiklerine göre, söyle nakletmistir:
Ebû Eyyûb (el-Ensari) (Radiyallahû anh) Istanbul'a savasa çikti. Çok kissa anlatan bir adamin yanmdan geçti. Adam söyle diyordu :
«Kulun gündüzleyin erken yaptigi ameller, aksamleyin, kabirdeki tanidiklarina arzedilir. Aksama dogru yaptigi ameller, sabahleyin kabirdeki tanidiklarina arzedilir.
Ebû Eyyûb:
«Ne diyorsun?» dedi.
Kissaci:
«O, dedigim gibidir.»
. Ebû Eyyûb: «Yâ Rabbi, Ubâde bin Sâmit ve Sa'd bin Ubâde'nin yaninda ayibimi açiga çikartma.» dedi.
Kissaci:
«Allah, kisinin ayhini örtüp en iyi ameliyle onu övmeden onu yanma almaz» dedi.
Hâkim-i Tirmizi, «Nevâdir»de Abdulgafûr bin Abdulaziz'de , babasindan, dedesinden, rivayet ettigine göre Resûlullah (Sallallahû Aleyhi ve Sellem) söyle buyurmustur:
Ameller, pazartesi ve persembe günleri Allah'a arz edilir. Cuma günü de peygamberlere, anne ve babalara arzedilir. Onun hasenatiyle sevinirler. Yüzleri aklasir, parlar. Öyle ise Allah'dan korkunuz, ölülerinize eziyet vermeyiniz.
Hakim-i Tirmizi ve ibn-i Ebi Dünya, «Rüyalar» kitabinda Beyhaki. «Suâb-i îmanda» Numan bin Besir (Radiyallahû anh) 'dan o da Resûlullah (Saîlallâhû Aleyhi ve Sellem)'den söyle isittigini rivayet etmisler:
«Kabirlerdeki kardesleriniz için Allah'dan sakininiz, çünkü amelleriniz, onlara arzedilir.»
îbn-i Ebi Dünya, Isbehâni «Tergibde; Ebû Hüreyre (Radiyallahû anh) 'dan rivayet ettiklerine göre, Resûlullah (Sallallâhû Aleyhi ve Sellem) :
«Ölülerinizi, kötü amellerinizle utandirmayin. Çünkü amelleriniz kabirdeki dostlariniza gösterilir.»
Ibn-i Ebi Dünya, ibn-i Mende ve ibn-i Asâkir... Muhammed bin Abdullah'dan rivayet ettiklerine göre söyle demistir:
Ubbâd el-Havas, Ibrahim bin Salih el-Hâsemi'nin Filistin valisi iken yanina gitti. Ibrahim «Bana va'z et» dedi. Ubbâd dedi ki:
«Sen Resûlullah'in akrabasisin. Isittigime göre, dirilerin amelleri, ölmüs akrabalarina arz edilir. Bakalim seninkinden, Resûlullah'a ne arz edilecek.»
Ibn-i Ebi Dünya, Ebû Derda Radiyallahû arih,dan rivayet ettigine göre söyle diyormus :
«Yâ Rabbi, dayim Abdullah bin Revâha ile karsilastigimda bana kizmasindan sana siginiyorum.» (Abdullah bin Revana daha önce ölmüstü.)
îbn-î el-Mübarek, Isbehâni, Ebû Derdâ (Radiyallahû anh)'dan riivâyet ettiklerine göre:
«Amelleriniz ölülerinize arz edilir. Onunla ya sevinirler ya bozulurlar... Yâ Rabbi Abdullah bin Re vahaya eziyet yerecek bir is yapmaktan sana siginirim» derdi.
Yine ibn-el-Mübarek, Osman bin Abdullah bin Evs'ten rivayet ettigine göre Said bin Cübeyr söyle demistir:
«Kardesim Amr bin Evs'in kizi, Osmanin hanimiydi.. Abdullah bin Evs yanma girmek için izin istedi. Izin verdi. Yanina girdi, «kocan sana nasil davraniyor» diye sordu.
«Iyilik yapabildigi kadar iyidir» dedi.
Abdullah:
«Oglum Osman! Hanimina iyi davran. Çünkü ona iyilik yaparsan mutlaka Amr bin Evs'e gider.» dedi.
Osman dedi ki: «Ben dirilerin haberi ölülere gider mi?» diye sordum.
O: «Evet, dostu olan herkesin akrabalarinin haberi ona ulasir. Iyi haber verilse, sevinir, ferahlanir, tebrik edilir. Haber kötü ise darilir, üzülür. Öyle ki, onlar, yeni ölmüs adami hayatta sanip ne yapiyor diye sorarlar.
«O öldü, size gelmedi mi?» denilince. Onlar:
«Hayir, demek siginagi olan Cehenneme gitti» derler.
lbn~i Ebi Dünya, Ebû Bekir bin Ayyas tarikiyle Esed kabilesinden olan bir kabir kazicisindan rivayet ettigine göre, söyle demistir:
Bir gece kabristanda idim. Birden kabrin birinden; «Yâ Abdullah!» diye bir ses geldi.
Öbür kabirden; «Ne istiyorsun ya Câbir» dedi.
Câbir dedi ki:
«Yarin anam bize gelecek. Fakat ne yazik ki bize kavusamayacak. Babam ona kizmis, namazini kilmamak için yemin etmis.
Sabahleyin bir adam geldi, onlardan ses isittigim, «Su iki kabir arasinda bana bir kabir kaz» dedi.
Ben «bunun ismi Câbir, digerinin de Abdullahdir, dedim, aksamleyin isittigimi ona anlattim. Meger ki, o adam, Cabir'in babasiymis, Bana «evet hanimini öldü, fakat ben namazimi kilmamak için yemin ettim. Madem Cabir Öyle demis, kefaretimi ödeyip namazini kilacagim» dedi.
Ebû Nuaym, ibn-i Mesud'dan rivayet ettigine göre söyle demistir :
«Babanin dost olduguyla, sen de dost ol. Çünkü kabirde, Ölüye yapilan iyilik ve alaka ancak onun dünyada kalan dostlarina iyilik yapmak ve iliski kesmemekle olur.»
îbn-i Hibban, îbn-i Ömer (Radiyallahû anhî'dan rivayet ettigine göre Resûlullah Efendimiz (Sallallâhû Aleyhi ve Sellem) söyle buyurmustur:
«Babasini kabirde ziyaret etmek isteyen kimse, babasinin sag» kalan kardes ve dostlarini ziyaret etsin.»
Ebû Davud ve îbn-i Hibban, Ebû Esved es-Saidi'den söyle rivayet etmislerdir:
Resûlullah Efendimizin yanina bir adam geldi ve:
«Ebeveynimin ölümünden sonra, onlara yapabilecegim bir iyilik kaldi mi?» diye sordu.
Resûlullah Saölallâhû Aleyhi ve Sellem) :
«Evet» dedi. Yapilacak dört seyin kaldi. Onlara duâ etmek, onlarin sagken verdikleri sözlerini gerçeklestirmek, onlarin dostlarina ikramda bulunmak ve onlar tarafmdan olan akrabalarla ilgiyi kesmemektir. [1]
[1] Imam Celaleddin Es-Suyuti, Kabir Alemi, Kahraman Yayinlari: 428-432.
Mahmud Efendi Hazretlerinin Hayatı, Ulemanın Hakkındaki Beyanları Sohbetleri ve Kelam-ı Kibarı ..İçerik İçin 
