Hz. Ali r.a için Güneşin Batışı Ertelendi mi ?

Dülâbî'nin [1]

Hüseyin b. Ali'den rivayetine gö re; Allah Rasûlü (s.a.v)'nün başı Hz. Ali'nin kucağında idi. O sırada Allah Rasûlüne vahiy geliyordu. (Güneş batmak üzere idi.) Vahiy sona erip Peygamberimiz (s.a.v) açılınca Hz. Ali'ye;

-ikindi namazını kıldın mı? diye. sordu. Hz. Ali (r.a): -Hayır, dedi. Peygamberimiz (s.a.v):

-Allahıml. Sen gayet iyi biliyorsun ki, O senin tâatinde ve Rasûlünün tâatinde idi. Onun için güneşi iade et, buyurdu. Allah da onun için güneşi iade etti. Bunun üzerine Hz. Ali (r.a) ikindi namazını kıldı. Son ra da güneş battı.

Alimler: Bu hadis uydurmadır. Güneş hiç kimse için tekrar iade edilmemiştir. Sadece Yûşa' b. Nûn için gü neşin batması bir süre ertelenmiştir, demişlerdir, er-Riyadu'n-Nadıra fî Menâkıbi'l-Aşera kitabında böyle denilmiştir.[2]

Ancak bu hadis, Şifa'da Tahavî rivayetiyle (sahih tir, denilerek) nakledilmiştir. [3]

Biz bunun yorumunu Şifa Serhih.de [4] geniş bir şekilde açıkladık.[5]

Dipnotlar

[1] Dûlâbî lakabıyla meşhur olan Ebu Bişr Muhammed b.

Ahmed b. Hammad ed-Dûlâbî, el-Esma ve'1-Künâ kitabının müellifi olup hicrî 310 yılında vefat etmiştir. (Çev.)

[2] el-Muhıbb et-Taberî, er-Riyadun-Nadıra: 2/236.

[3] Kadı Iyaz, eş-Şifa bi-Ta'rif Hukukı'l-Mutafa kitabında Allah'ın; Rasûlü (s.a.v) eliyle ortaya koyduğu delil ve mucizeler le ilgili dördüncü babında, Ayın yarılması ve Güneşin batışının ertelenmesi faslında bu hadisin "sahih" olduğunu ifade etmek tedir.

[4] Aliyyül'l Karî, Şerhu'ş-Şifa: 1/589-590.

[5] Ebu Gudde diyor ki:

Allah Rasûlü (s.a.v)'nün duasıyla Hz Ali (r.a) için Güneşin iade edilmesi (Reddü'ş-Şems) olayı hak kında gelen en sahih rivayet Esma bin Umeys (r.anhâ) hadisi dir. Bu hadisi sadece Esma binti Umeys (r.anhâ) rivayet etmiş tir. 

Alimler bu hadis hakkında çok söz söylemişlerdir. Alimler den bu hadisi sahih kabul edenler de reddedenler de bulun maktadır:

Bu hadisi reddedenler arasında şu alimler bulunmaktadır: l.Ali ibnü'l-Medînî 

(et-Tac es-Sübkî Tabaka tüş-ŞafîıyyetıT Kübra: 2/150)

2. Ahmed b. Hanbel: Bu iki zat: "Bunun aslı yoktur ".demiştir.

3. İbnü'l-Cevzî, Mevzûat'ta (1/355-357)

4.İbn Teymiyye Minhacü'sSünnctin-Nebevîyye'de (4/185-195) bu iki imama tabi olmuşlardır. İbn Teymiyye'nın talebelerinden şu Hafız imamlar bu konuda onun görüşüne katılmışlardır:

5.Zehebî (bkz. İbn Arrak, Tenzîhü'ş-ŞeriatıTMerfûa (1/379-380)

6.İbn Kayyım ehCevziyye el-Menaru'1-Münîf fısSahih ve'd' Daîf (s.57)

7.İbn Kesir (bkz. cl-Bidaye ven-Nihaye: 1/323; Zürkanî, Şerh u 'J-Me vahibi'l-Ledünniyye: 5/117)

8. Hafız Delecî.

Bu hadisi kabul eden ve bunun sahih olduğunu ifade edenlerarasında şu alimler bulunmaktadır:

1. İmam Ahmed b. Salih el-Mısrî,
2. İmam Tahavî: Müşkilü'l-Âsâr'da (2/8-11)
3. Ebu'l-Kasım el-Amirî,
4. Hakim en-Neysabûrî,
5. Beyhakî Delâiiü'n-Nübüvve kitabında,
6. Kadı İyaz Şifa kitabında,
7. Hafız Heysemî, Mecmau'z-Zevaid'de (8/297),
8. Hafız Veliyyüddin b. Zeyneddin eHrakî Tarhu't-Tesrîb'de

(7/247) Bu hadisin tariklerini derlemiş ve sahih olduğuna hükmetmişlerdir.

9. Hafız İbn Hacer, Fethu'l-Barî'de (6/155)

Bu hadisin tarikle rini derlemiş ve sahih olduğuna hükmetmiştir. 

Hafız Ibn Hacer; bu konuya FarzuTHumus, (nolu "Ganimetler bana helâl kılındı hadisi" başlıklı babda yer alan şu hadisi açıklar ken temas etmiştir: *

Ebu Hureyre'den rivayet edildiğine göre;Peygamberimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:

Peygamberlerden bir Peygamber -ismi Yûşa' b. Nûn'dur- ikindi namazı esnasında ya da ikindiye ya kın -fethetmek istediği- kasabaya yaklaşmıştı. (O gün o kasa bayı fethetmeliydi. Zira ertesi gün Cumartesi idi. Cumartesi günü savaşamazdı.)

O Peygamber (a.s) Güneşe baktı: (Ey Gü neş!..) Sen de ilahi emre tabisin. Ben de ilahî emre tnbiyim, dedi. Aîlahınıl. Şu güneşi tut, diye niyazda bulundu. Güneş bir müddet durdu. Nihayet Allah onlara fetih ihsan etti. "

(Buharı, Sahih: FarzuTHumus 8 Hadis No: 3124; Müslim, Sahih (Şerhu'n-Nevevİ: 11/51) Cihad 32 Hadis No: 1747)

10. Kastallânî el-Mevahibü'1-Ledünniyye'de (5/113-118) 
11. Süyûtî el-LeâliTMasnûa'da. (1/336-341) bu konuda İbn Hacer'e tabi olmuştur.

Süyûtî bu konuda KeşfüTLebs fi Hadisi ■Keddı 'ş-Şems adını verdiği bir hadis cüz'ü telif etmiştir.

12. Aynı şekilde Hafız Muhammed b. Yusuf es-Salihî,

13. Sehavî el-Makasıdü'l:Hasene'de (s.226),

14- İbn Arrak Tenzihti ş-Şeriati'1-Merfûa'da (1/378-382)

15. Aliyyü'1-Karî Şerhuş-Şifa'da (1/589-590),

16. Aclûnî Keşfü'î-Hafâ'da (1/516) Raddü'ş-Şems konusunda,
17. Üstadımız Kevserî Makaîâf ta (s.470) Tahavînin Eserleri başlıklı makalesinde bu hadisin tariklerini derleyip hadisin sahih olduğuna hükmetmişlerdir.

Hafız İbn Hacer diyor ki:

"Kadı Iyaz şöyle demiştir: Hadiste geçen Allah'ın Nebisi Yûşa' b. Nûn (a.s) için Güneşin Hapse dilmesi konusunda farklı görüşler ileri sürülmüştür. Bir görüşe göre biraz önceki duruma iade edilmiştir.

Bir görüşe göre dur durulmuştur. Bir başka görüşe göre güneşin hareketi yavaşla tılmıştır. Üç görüş de ihtimal dahilindedir.

İbn Battal ve başka larına göre üçüncü görüş tercihe daha layık olan görüştür."

İbn Hacer daha sonra şöyle demiştir:

"Tahavî, ebMu'cemiVh Kebir sahibi Taberanî, Hakim ve Deîâil sahibi Beyhakî, Esma bin Umeys (r.anha)'dan şu hadisi rivayet etmişlerdir: "Peygam berimiz (s.a.v), Hz. Ali'nin dizinde uyuyup da Hz. Ali ikindi namazını geçirince güneş iade edildi. Hz. Ali (r.a) namazını kıldıktan sonra battı." Bu hadis, son derece üstün bir mucize dir.

İbnü'l-Cevzî, Hz. Ali için güneşin iade edilmesi hadisini uydurma hadisler arasında zikretmekle; aynı şekilde ibn Teymiyye de bu hadisin uydurma olduğunu iddia ederek Rafizîlere Red için yazdığı kitabında bunu zikretmekle hata etmişlerdir."

Allâme Aliyyü'1-Karî Şerhıı'ş-Şifa kitabında (1/590) şöyle demiş tir:

Hafız Deleci'nin Ibnül Cevzî'ye uyarak; "Bu hadisin sahih olduğu kanaatine varılsa bile, bu durum Hz. Ali hakkında bir fazilet olmakla birlikte güneşin iade edilmesi, güneşin batması sebebiyle ikindi namazının vakti çıktığı için, bu namazın eda olarak yerine getirildiği manasını ifade etmez", şeklindeki görü şü, karinenin özel bir duruma ait olması sebebiyle reddedilmiş tir.

Ayrıca bu konuda şu şekilde yorum yapılabilir:

"Esma'nın; Güneş battı, şeklindeki ifadesi güneş göz önünden kayboldu, ya da neredeyse tamamen batıyordu, veya bir kısmı batmıştı, de mektir.

Yahut güneşin iade edilmesi, onun hareket etmemesi, aynı durumda kalması, zamanın dürülmesi olayının aksine gü neşin hareketinin yavaşlaması sebebiyle seyir zamanının uza ması anlamında olabilir."

molla aliyu'l karşi uydurma hadisler şerh abdulfettah ebu gudde.

• < Önceki    
• Sonraki >